De verkoop van alcoholvrije wijn groeide afgelopen jaar met meer dan 10 procent, en in de supermarkt staat inmiddels een heel rek met 0.0-flessen naast de gewone wijn. Maar voor veel mensen roept dat één vraag op: smaakt het ook écht goed, of is het toch niet meer dan druivensap met een wijnlabel? Het antwoord hangt sterk af van welk type je kiest.
Hoe ze de alcohol eruit halen
Alcoholvrije wijn begint gewoon als echte wijn. De druiven worden gefermenteerd, de alcohol gevormd, en daarna pas verwijderd. De meest gebruikte methode is vacuümdistillatie: door de luchtdruk te verlagen, verdampt alcohol al bij zo'n 28 graden Celsius in plaats van bij 78. Zo gaan minder aroma's verloren dan bij verhitting op normale temperatuur. Een andere techniek, omgekeerde osmose, filtert alcohol er letterlijk doorheen via een membraan.
Beide methodes werken goed, maar ze nemen onvermijdelijk ook aromamoleculen mee die normaal aan het alcohol zijn gebonden. Dat verlies merk je in het glas. En het is precies waarom de ene soort wijn beter ontalkoholiseert dan de andere.
Wit en bubbels doen het al heel aardig
Voor witte en mousserende alcoholvrije wijnen zijn de resultaten inmiddels echt verrassend goed. Alcoholvrije prosecco en cava scoren relatief hoog in blindproefjes, omdat de bellen en de frisse zuren deels compenseren voor de structuur die alcohol normaal biedt. Sommige alcoholvrije witte wijnen zijn goed genoeg om zonder scepsis naast een gewone fles op tafel te zetten.
Als je de 0.0-trend zelf wil uitproberen, begin dan hier. Een droge alcoholvrije Riesling of een mousserende variant geeft je de beste indruk van wat de categorie inmiddels te bieden heeft. Wil je ook weten hoe je wijn het beste bij een gerecht zet? Lees dan ons artikel over hoe je wijn subtiel combineert met je eten - die tips gaan grotendeels ook op voor de alcoholvrije versie.
Rode wijn is een ander verhaal
Bij rood loopt het eerder mis. Alcohol bepaalt bij rode wijn hoe tannines zich gedragen, hoe de wijn aanvoelt in de mond en welk gevoel er na het slikken overblijft. Verwijder je de alcohol, dan verdwijnt die structuur. Wat overblijft smaakt soms vlak, soms licht bitter, en in het slechtste geval naar opgeloste fruitsnoepjes.
Sommige producenten proberen dat op te vangen met extra smaakstoffen, maar dat ruik en proef je. Op hogere prijsklassen - €12 en meer - zijn er uitzonderingen die echt werken, maar goedkope rode 0.0 valt vaker tegen dan mee. Ben je een uitgesproken rodevijndrinker? Dan kom je waarschijnlijk verder met een laagalcoholische variant rond 8 tot 9 procent dan met een volledig alcoholvrije fles.
"Alcoholvrij" op het label betekent niet altijd 0,0%
Dit weten veel mensen niet: in Europa mag een product zichzelf "alcoholvrij" noemen als het tot 0,5% alcohol bevat. Voor de meeste mensen is dat een verwaarloosbare hoeveelheid - rijp fruit en kombucha bevatten al vergelijkbare sporen. Maar voor wie om medische of religieuze redenen echt geen alcohol wil, maakt het verschil. De NOS berichtte eerder al dat de branche zelf pleit voor duidelijkere regels rondom dit label, omdat consumenten er regelmatig door in de war raken.
Wil je echt nul procent? Kijk dan op het etiket naar "0,0%" als afzonderlijke aanduiding. Dat is meer dan een marketingkeuze - het is juridisch een andere categorie dan "alcoholvrij".
Waar je op let als je een goede fles wil
Een paar praktische vuistregels die je geld besparen:
- Kies bubbels of wit boven rood voor je eerste kennismaking met de categorie. De kwaliteit is aanzienlijk beter en de teleurstelling kleiner.
- Budget maakt verschil. Goede alcoholvrije wijn kost al snel €7 tot €12 per fles. Probeer niet te besparen op het allerbilligste rek in de supermarkt.
- Kijk naar de productiemethode. Merken die vermelden hoe ze ontalkoholiseren, zijn in de regel transparanter over kwaliteit. Vacuümdistillatie of omgekeerde osmose op het etiket is een goed teken.
- Check op 0,0% als je echt nul procent wil. "Alcoholvrij" is dat wettelijk gezien niet altijd.
Liever toch iets met een bite? Onze lijst met vijf bijzondere internationale likeuren geeft je andere avonturen in het glas.
Wat dit zegt over hoe we drinken
De opmars van 0.0-wijn is geen tijdelijke hype. Bijna 30 procent van de mensen tussen 18 en 29 jaar drinkt weinig of geen alcohol meer als ze uitgaan. Die verschuiving trekt een nieuwe groep naar wijnen die ze eerder links lieten liggen. Voor de wijnwereld is dat interessant: een nieuwe doelgroep, maar ook de uitdaging om echt op kwaliteit te leveren in plaats van alleen op de verpakking.
De beste alcoholvrije wijnen van nu zijn al heel behoorlijk. Waar bier al een decennium bezig is de alcoholvrije variant serieus te nemen, staat wijn nog maar aan het begin van die inhaalslag. De technologie verbetert snel, en dat proef je steeds vaker in het glas.